روونبین

دوابەدوای سزاکانی ئەمەریکا، لوکۆیل لە کێڵگەیەکی نەوتی عێراقدا باری ناچاریی Force majeure ڕادەگەیەنێت.

• راگەیاندنی باری ناچاریی کۆمپانیاکە ڕێگە بە کۆمپانیا ڕووسییەکە دەدات کە پابەندبوونەکانی خۆی جێبەجێ نەکات بەڵام بە مانای وەستاندنی بارکردن لە کێڵگەی قورنە-٢ی ڕۆژئاوا نییە.

• دووەم وڵاتی بەرهەمهێنەری نەوتی ڕووسیا بیر لە فرۆشتنی سەروەت و سامانە نێودەوڵەتییەکانی دەکاتەوە بەهۆی فشاری سزاکانەوە.

• کۆمپانیاکە خاوەنی 75% پشکی ئەو کێڵگەیە کە ڕۆژانە 480 هەزار بەرمیل بەرهەم دەهێنێت.

بەگوێرەی سەرچاوەیەکی ئاگادار لەو بابەتە، کۆمپانیای نەوتی ڕوسی لوکۆیل، باری ناچاریی Force majeure لەسەر بارکردنی نەوت لە کێڵگەی زەبەلاحی ڕۆژئاوای قورنە-2 لە عێراق ڕاگەیاندووە.

ئەم هەنگاوە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ئەو سزایانەی بەسەر دووەم گەورەترین وڵاتی بەرهەمهێنەری نەوتی جیهان  “ڕووسیا”دا سەپێنراون، دەستیان کردووە بە کاریگەری لەسەر کارە نێودەوڵەتییەکانی. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا مانگی ڕابردوو سزاکانی بەسەر کۆمپانیاکەدا ڕاگەیاند، ئەمەش لە چوارچێوەی هەوڵەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆک کۆماری ئەمریکا بۆ زیادکردنی گوشارەکانی سەر مۆسکۆ بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕەکەی لە ئۆکرانیا.

ڕاگەیاندنی باری ناچاریی Force majeure ڕێگە بە کۆمپانیای لوکۆیل دەدات کە پابەندبوونە گرێبەستییەکانی خۆی جێبەجێ نەکات، بەڵام مەرج نییە بە مانای وەستانی بارکردن لە کێڵگەی قورنە-٢ی ڕۆژئاوا بێت. کۆمپانیاکە خاوەنی 75%ی پشکەکانی ئەو کێڵگەیە، کە لە مانگی نیساندا زیاتر لە 480 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا بەرهەمهێناوە، بەپێی زانیارییەکانی ئینتەرفاکس.

هەڵوەشاندنەوەی بارەکان
کۆمپانیای دەوڵەتی بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق، سۆمۆ، سێ باری کۆمپانیای لوکۆیلی هەڵوەشاندەوە کە بڕیاربوو لە مانگی تشرینی دووەمدا باربکرێن، بەپێی دوو کەسی ئاشنا بەو بابەتە کە بەهۆی هەستیاری زانیارییەکانەوە داوای ئاشکرانەکردنی ناوەکانیان کردووە. ڕوون نەبووەتەوە کە ئایا ئەو بەرانە لە ڕاستیدا پەمپ دەکرێن یان نا، هەروەها ئایا عێراق پارەدانی بە کۆمپانیای لوکۆیل ڕاگرتووە دوای سەپاندنی سزاکان.

کۆمپانیاکە کە بنکەکەی لە مۆسکۆیە، تا ئێستا وەڵامی داواکارییەکەی بلومبێرگی نەداوەتەوە بۆ لێدوان. پێشتر ئاژانسی ڕۆیتەرز بڵاویکردبووەوە کە باری ناچاریی Force majeure ڕاگەیاندووە.

دوای ڕاگەیاندنی سزاکان لە مانگی ڕابردوودا، کۆمپانیای لوکۆیل کە چالاکترین کۆمپانیای نەوتی ڕووسیایە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا، ڕایگەیاند کە هەوڵدەدات کارەکانی لە دەرەوەی وڵات بفرۆشێت، لەنێویاندا کێڵگەی قورنە-٢ی ڕۆژئاوا. دوای ماوەیەکی کەم کۆمپانیاکە ڕایگەیاند کە ئۆفەرێکی گروپی گونڤۆریان Gunvor Group قبوڵ کردووە بۆ کڕینی ئەو سەروەت و سامانە، بەڵام وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا هێرشی کردە سەر ئەو گرێبەستە و گونڤۆری بە “بوکەڵەی کرێملین” وەسف کرد و دواتر گروپەکە ئۆفەرەکەیان کشاندەوە.

سەروەت و سامانی کۆمپانیای لوکۆیل لە نێو کۆمپانیاکانی ڕووسیادا هەمەچەشنترینە

کۆمپانیای لوکۆیل هەمەچەشنترین کۆمپانیایە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا لە نێوان کۆمپانیا نەوتییە زەبەلاحەکانی ڕووسیا. سەروەت و سامانەکەی بریتین لە کێڵگە نەوتییەکان و پاڵاوگەکان و تۆڕێکی زیاتر لە پێنج هەزار وێستگەی سوتەمەنی کە لە ئەمریکاوە تا بەلجیکا درێژدەبنەوە.

ڕاپۆرتی ساڵانەی کۆمپانیای لوکۆیل ئینتەرناشناڵ لە ساڵی ٢٠٢٣دا بەهای پشکەکانی ١٩.١ ملیار یۆرۆ (٢٢.٢ ملیار دۆلار) نیشان دەدات، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئامادەیی  بەرچاوی کۆمپانیاکە لە بازاڕەکانی نەوتی جیهانیدا.

سەروەت و سامانی لوکۆیل لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست چییە؟

بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان، قۆڵی بازرگانییەکەی کۆمپانیای لیتاسکۆ کە بنکەکەی لە جنێڤ و دوبەیە، ساڵی ڕابردوو بە تێکڕا ڕۆژانە ملیۆنێک و 19 هەزار بەرمیل کڕیوە و فرۆشتووە. بەڵام دوای سەپاندنی سزاکانی ئەمریکا و بەریتانیا بەسەر کۆمپانیای لوکۆیلدا ڕووبەڕووی فشاری بانکەکان و کۆمپانیاکانی تری بازرگانی کاڵا بووەوە.

کۆمپانیا ڕوسیەکە خاوەنی 75%ی پرۆژەی زەبەلاحی قورنە-2ی ڕۆژئاوایە لە عێراق کە توانای بەرهەمهێنانی نزیکەی 500 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا هەیە، ئەمە جگە لە 80%ی بلۆکی 10 لە هەمان ناوچەدا. هەروەها  پشکی لە پڕۆژەکانی وڵاتانی وەک کازاخستان، ئۆزبەکستان و ئازەربایجان و هەروەها چەندین وڵاتی ئەفریقا لەخۆدەگرێت. بەڵام بەپێی ڕاپۆرتی ساڵانەی کۆمپانیای لوکۆیل ئەمپشکانە تەنیا 5%ی کۆی بەرهەمی نەوتی خاوی کۆمپانیای لوکۆیل پێکدەهێنن.

هەروەها کۆمپانیاکە خاوەنی پاڵاوگەیەکی نەوتە لە بولگاریا کە وەزیری وزەی ئەو وڵاتە گفتوگۆی تێدا کردبوو.هەروەها کۆمپانیاکە خاوەنی پاڵاوگەیەکی نەوتە لە بولگاریا، کە وەزیری وزەی ئەو وڵاتە لەگەڵ وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا گفتوگۆی کردبوو سەبارەت بە بەردەوامبوونی کارەکانی دوای سەپاندنی سزاکان.