روونبین

بەرهەمهێنانی نەوتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە مانگی نیساندا گەیشتە ئاستێکی پێوانەیی کە ١٣.٩٣ ملیۆن بەرمیل بوو لە ڕۆژێکدا، بەڵام کەمبوونەوەی ژمارەی سەکۆکانی هەڵکۆڵین و کۆنبوونی کێڵگەکان بەو مانایەیە کە ئێستا حەوزی پێرمیان نزیکەی تەواوی گەشەی بەرهەمهێنان لەئەستۆ دەگرێت.

پێویستە کۆمپانیاکانی گەڕان بەدوای نەوتی ئەمریکیدا پەلە بکەن.

لە ماوەی هاویندا نرخی نەوتی خاو زۆر لە سەرووی ٧٥ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک مابووەوە، و بۆ ماوەیەکی کورت لە کاتی لووتکەی قەیرانی ئێراندا ١٠٠ دۆلاری تێپەڕاند، و بەزۆری ئەم نرخە بەرزانە وا لە کۆمپانیاکانی هەڵکۆڵین دەکات بە خێرایی سەکۆکانیان بخەنەوە گەڕ. بەڵام ئەمجارە ئەوە ڕووی نەدا.

بەرهەمهێنانی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە سەرەتای ئەمساڵدا ژمارەیەکی پێوانەیی مێژوویی تۆمارکرد، و لەو کاتەوە دەستی بە جێگیربوون کردووە، هۆکارەکەشی زۆر شت دەربارەی ئەو قۆناغە ئاشکرا دەکات کە گەشەسەندنی نەوتی شێڵی ئەمریکی پێی گەیشتووە.

بەپێی زانیارییەکانی فەرمانگەی زانیارییەکانی وزەی ئەمریکا (EIA)، بەرهەمهێنان لە مانگی نیساندا گەیشتە ١٣.٩٣ ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا، کە ئەمە بەرزترین ئاستی بەرهەمهێنانە کە وڵاتەکە تا ئێستا تۆماری کردبێت. لەگەڵ ئەوەشدا، فەرمانگەکە پێشبینی دەکات تێکڕای بەرهەمهێنانی ساڵانە نزیکەی ١٣.٥ ملیۆن بەرمیل بێت لە ڕۆژێکدا، کە کەمێک لە خوار ئاستی ساڵی ٢٠٢٥ە، لەگەڵ وەستانی نزیکەی تەواوەتی گەشەپێدان.

دوای پازدە ساڵ لە فراوانبوونی زۆر خێرا، کەرتی نەوتی شێڵی ئەمریکی لە سەقفی بەرهەمهێنان نزیک دەبێتەوە.

• حەوزی پێرمیان بارگرانییەکە لەئەستۆ دەگرێت
• نزیکەی تەواوی ئەو گەشەیەی کە ماوەتەوە لە یەک شوێنەوە دێت.

شیکەرەوەکانی کۆمپانیای (Jefferies) مەزەندە دەکەن کە حەوزی پێرمیان، کە بەسەر ڕۆژئاوای تەکساس و نیو مەکسیکۆدا درێژ دەبێتەوە، ئەمساڵ نزیکەی ٦٦ هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا زیاد دەکات، کە ئەمەش نزیکەی تەواوی ئەو زیادبوونەیە کە پێشبینی دەکرێت لە بەرهەمهێنانی نەوتی شێڵی ئەمریکیدا ڕووبدات.

بەدەر لە پێرمیان، وێنەی بەرهەمهێنانی نیشتمانی خەریکە جێگیر دەبێت.

ئامارەکانی حەوزەکە هێشتا سەرسوڕهێنەرن. ئەو بەشەی حەوزی پێرمیان کە دەکەوێتە نیو مەکسیکۆ ژمارەیەکی پێوانەیی ١.٣٧ ملیۆن بەرمیلی لە ڕۆژێکدا تۆمارکردووە، لە کاتێکدا تەکساس ٥.٨٣ ملیۆن بەرمیلی لە ڕۆژێکدا بەرهەمهێناوە. لەنێوان ئەم دوو ویلایەتەدا، نزیکەی ٦٠٪ی کۆی بەرهەمهێنانی نەوت لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پێکدێت.

کاتێک خەڵک ئەمڕۆ باس لە باڵادەستیی ئەمریکا دەکەن لە بواری وزەدا، زۆربەی کات مەبەستیان حەوزی پێرمیانە. کێڵگە کۆنەکان دەستیان بە پاشەکشە کردووە لە ناوچەکانی دیکەدا، بەرهەمهێنانی بیرەکان کەم دەبێتەوە.

حەوزی باکن (Bakken) لە داکۆتای باکوور و ئیگڵ فۆرد (Eagle Ford) لە باشووری تەکساس، کە دوو لە گرنگترین سەرچاوەکانی نەوتی شێڵ بوون کە دە ساڵ لەمەوبەر ئەم کەرتەیان بەناوبانگ کرد، نیشانەکانی کۆنبوونیان تێدا دەرکەوتووە.

کۆمپانیاکان لە هەردوو ناوچەی میدلاند و دیلاوێر لە حەوزی پێرمیاندا دابەزینی بەرهەمهێنانی نەوتیان بە ڕێژەی نزیکەی ٦٪ لە ساڵی ٢٠٢٥دا بەخۆوە بینیوە، لە کاتێکدا کۆمپانیا گەورەکانی وەک APA و Coterra و Devon Energy دابەزینی زیاتر لە ١٠٪یان لە بەرهەمهێنانیاندا تۆمارکردووە. تەنانەت حەوزی پێرمیان خۆشی سنووری بەرهەمهێنانی بە شێوەیەکی ڕوون دەرکەوتووە.

بەپێی مەزەندەیەکی کەرتەکە، کۆمپانیاکانی هەڵکۆڵین پێشتر نزیکەی ٦٠٪ی ئەو زەوییانەیان بەکارهێناوە کە باشترین کوالێتییان هەیە لە حەوزەکەدا، و تەنها نزیکەی ٣,٧ ساڵ لە یەدەگی کوالێتی بەرز ماوەتەوە. ناوچە هەرە باشەکان خەریکە پڕ دەبنەوە لەبری ئەوەی ناوچەی نوێی بەهێز دەربکەون.

بۆچی بەرزی نرخەکان چیتر بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی سەکۆکانی هەڵکۆڵین ناخەنەوە گەڕ؟

کاردانەوەی باو و نەریتی سادە ئەوەبوو:
نرخەکان بەرز دەبنەوە، سەکۆکانی هەڵکۆڵینیش بەدوایاندا دێن. بەڵام ئەم پەیوەندییە زۆر لاواز بووە.

ژمارەی سەکۆ چالاکەکانی هەڵکۆڵین لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا بە ڕێژەی نزیکەی ٨٪ دابەزیوە، سەرەڕای بەرزبوونەوەی نرخی نەوتی خاو، هەروەها زۆربەی ئەو سەکۆیانەی کە لەم دواییانەدا زیادکراون بۆ گازی سروشتی بوون نەک بۆ نەوت.

بەشێکی کێشەکە بۆ جیۆلۆجیا دەگەڕێتەوە.

بیرێکی نوێی نەوتی شێڵ دەکرێت نزیکەی سێ چارەکی بەرهەمهێنانەکەی لە ماوەی ١٢ مانگدا لەدەست بدات، لە کاتێکدا بیرێکی ئاسایی تەنها نزیکەی ١٥٪ی بەرهەمهێنانەکەی لە هەمان ماوەدا لەدەست دەدات. بۆیە پێویستە کۆمپانیاکان تەنها بۆ پاراستنی ئاستی ئێستای بەرهەمهێنان بەردەوام بن لە لێدانی بیری نوێ.

بەشێکی دیکە پەیوەندی بە ڕێکخستنی داراییەوە هەیە.

وۆڵ ستریت ساڵانێکی زۆری بەسەر برد لە سزادانی ئەو کۆمپانیایانەی کە هەموو دۆلارێکیان بۆ زیادکردنی بەرهەمهێنان بەکاردەهێنایەوە، و کەرتی نەوتیش پەیامەکەی وەرگرت. ئێستا کڕینەوەی پشکەکان و دابەشکردنی قازانج لە پێشینەدان، نەک گەیشتن بە ژمارەی پێوانەیی نوێ لە بەرهەمهێنانی نەوتدا.

هەروەها ئەو دەستکەوتانەی لە کارامەییدا هەبوون کە کەمبوونەوەی ژمارەی سەکۆکانیان دەشاردەوە، خەریکە نامێنن. پێشبینی دەکرێت هەر سەکۆیەک بتوانێت نزیکەی ١.٩١ بیر لە ساڵی ٢٠٢٦دا تەواو بکات، بەراورد بە تەنها ١.٨٤ بیر لە ساڵی ڕابردوودا. ئەم ئامرازەش خەریکە دەگاتە ئەوپەڕی سنووری خۆی.

ئەمە چی دەگەیەنێت بۆ بازاڕی نەوت؟

بۆ ساڵانێکی زۆر، ویلایەتە یەکگرتووەکان دڵنیایی (Safety valve) بوو بۆ بازاڕ، کە ڕێگری لە بەرزبوونەوەی نرخی نەوت دەکرد. کاتێک نرخەکان بەرز دەبوونەوە، بەرهەمهێنانی نەوتی شێڵی ئەمریکی بە خێرایی دەڕژایە ناو بازاڕ، کە یارمەتیدەر بوو بۆ هێورکردنەوەی نرخەکان. بەڵام ئەم مەودای یەدەگە خەریکە تەسک دەبێتەوە.

تەنانەت دوای دابەزینەوەی نرخی نەوتی خاو بۆ نزیکەی ٧٥ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک لەگەڵ کاڵبوونەوەی قەیرانی ئێران، هیچ گەشەسەندنێکی هەڵکۆڵین چاوەڕێ ناکات بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ بەرزبوونەوەی داهاتووی نرخەکان. ئەمە بەو مانایە نییە کە بەرهەمهێنانی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە لێواری داڕماندایە.

حەوزی پێرمیان هێشتا ساڵانێکی زۆر توانای بەرهەمهێنانی هەیە، هەروەها بەرهەمهێنانی ١٣.٥ ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا هێشتا بڕێکی زۆرە لە نەوت.

بەڵام ئەو قۆناغەی کە ئەمریکا دەیتوانی بە سادەیی هەڵکۆڵین زیاد بکات و قەرەبووی هەر کەمییەک لە دابینکردنی جیهانیدا بکاتەوە، خەریکە کۆتایی دێت.

لە جاری داهاتوودا کە بازاڕی نەوت ڕووبەڕووی کەمی یان توندیی دابینکردن دەبێتەوە، ڕەنگە جیهان بۆی دەربکەوێت کە توانای زیادەی بەرهەمهێنان لە تەک