ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە داوای خستنەڕووی زیاتری گازوایل  لە کۆگاکان دەکات، بەهۆی کەمیی دابینکردنی جیهانی

دیزڵ 2026-10-12 لە لایەن روونبیین
هەواڵ

روونبین

ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە داوای خستنەڕووی زیاتری گازوایل  لە کۆگاکان دەکات، بەهۆی کەمیی دابینکردنی جیهانی

  • پیرۆڵ: بارودۆخی ئێستای بازاڕ پێویستی بە سەرنجی دەستبەجێ هەیە
  • ئاژانسی وزە: هەنگاوی هاوبەش بۆ پشتگیریی ئاسایشی وزە و جێگیریی ئابووری پێویستە

ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە داوا لە ئەندامەکانی کردووە خێرایی خستنەڕووی ئەو بڕە گازوایلە زیاد بکەن کە بەڵێنی دابینکردنیان داوە، هەروەها لەگەڵ کەمیی دابینکردنی سووتەمەنی لە بازاڕە جیهانییەکاندا، بیر لە دابینکردنی بڕی زیاتر بکەنەوە.

فاتح پیرۆڵ، بەڕێوەبەری جێبەجێکاریی ئاژانسەکە، داوای لەو حکومەتانە کرد کە هێشتا بە تەواوی پابەند نەبوون بە بەڵێنەکانیان سەبارەت بە بڕی نەوتی دیاریکراو بۆ خستنەڕوو، لە چوارچێوەی هەنگاوی هاوبەشی مانگی ئازاردا، کە ئەو پرۆسەیە تا ئەوپەڕی توانایان خێراتر بکەن لەگەڵ پێدانی پێشینە بە گازوایل. بەپێی ئەو ڕاگەیەندراوەی کە پێش کۆبوونەوەی ئەنجومەنی بەڕێوەبەرایەتیی ئاژانسەکە، کە بڕیارە لە ١٥ی ئۆکتۆبەر بەڕێوەبچێت، بڵاوکرایەوە.

هەروەها پیرۆڵ هەموو ئەندامەکانی هاندا، لەوانەش ئەو ئەندامانەی پێشتر ئازادکردنی ئەو بڕە سووتەمەنییانەیان تەواو کردووە کە بەڵێنیان دابوو، بۆ ئەوەی هەڵسەنگاندن بۆ پێویستیی خستنەڕووی بڕی زیاتری یەدەگی دێزڵ بکەن، و قەبارەی ئەم بڕانە و کاتی دابینکردنیان دیاری بکەن

سەرنجی دەستبەجێ

پیرۆڵ وتی: “بارودۆخی ئێستای بازاڕ پێویستی بە سەرنجی دەستبەجێ هەیە، و دەتوانرێت بە شێوەیەکی باشتر مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت، ئەگەر هاوکاریی بەردەوام لەنێوان ئەندامانی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەدا بەردەوام بێت”.

هەروەها وتی: هەنگاوی هاوبەش بۆ پشتگیریی ئاسایشی وزە و جێگیریی ئابووری پێویستە، ئاماژەشی بە نوێبوونەوەی هێرشەکان کرد بۆ سەر ژێرخانی مەدەنی و کەرتی وزە لە عەرەبستانی سعودی، ئەو وڵاتە دەوڵەمەندە بە نەوت.

دوای ئەوەی  ترەمپ هەڕەشەی لە وڵاتانی ئەورووپی کرد بەوەی ئەگەر هەوڵی زیاتر نەدەن بۆ کۆنترۆڵکردنی نرخەکان، کە گەیشتوونەتە ئاستێکی بێ‌وێنە، ڕەنگە قەدەغەی هەناردەکردنی گازوایل بۆ ئەو وڵاتانە بسەپێنێت، وڵاتانی گروپی حەوت (G7) لە سەرەتای ئەم مانگەدا گەیشتنە ڕێککەوتنێک بۆ ئازادکردنی تا ١٠٠ ملیۆن بەرمیل گازوایل و نەوتی خاو لە یەدەگی فریاکەوتن.

بەڵام وڵاتانی یەکێتیی ئەوروپا تا ڕادەیەکی زۆر ڕێککەوتن لەسەر ئەوەی کە ڕێککەوتنی گرووپی حەوت تەنها چالاککردنەوەی ئەو پابەندبوونە پێشووانەیە کە لە مانگی ئازاردا پەسەند کران، و پێویستی بە دابینکردنی بڕی زیاتر نییە.

ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە ٣٢ وڵات لەخۆ دەگرێت، لەوانەش ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ژمارەیەکی زۆر لە وڵاتانی ئەورووپا.

لە مانگی ئازاردا، ڕێکخراوەکە ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر کشاندنەوەی ٤٠٠ ملیۆن بەرمیل لە یەدەگی فریاکەوتنی نەوتی یەدەگی ستراتیجی ( یەدەگی فریاکەوتن). ئەمە یەکەمین جار بوو کە ڕێکخراوەکە بڕیار لەسەر دەرهێنانی نەوت لە ئەمیری ستراتیجی بدات، وەک وەڵامێک بۆ شەڕی ئێران.